"Flow meten is een Kunst!"

Metrologie

 

Of het nu kilowattuurmeters, gasmeters, benzinepompen of weegschalen zijn, meetinstrumenten spelen een grote rol voor consumenten en bedrijven. Het is daarom in de handel verplicht om gecertificeerde meetinstrumenten en wettelijk vastgestelde meeteenheden te gebruiken. Daarnaast moeten de nationale referentie meetstandaarden  beheerd worden. Dit alles samen is metrologie: "de kunst van het meten".

 

 

Eerlijke handel


Een autobezitter die 50 liter benzine tankt, moet erop kunnen vertrouwen dat hij daadwerkelijk 50 liter krijgt. En iemand die in een supermarkt een weegschaal gebruikt, moet ervan uit kunnen gaan dat het meetresultaat klopt. Het is daarom in de handel verplicht om gecontroleerde en gecertificeerde meetinstrumenten te gebruiken en het meetresultaat in wettelijke meeteenheden uit te drukken. Zie ook de Metrologiewet, die als belangrijkste doelen heeft:

  • consumenten beschermen;
  • het vertrouwen in meetinstrumenten vergroten;
  • voorwaarden stellen voor een eerlijke handel;
  • zorgen voor rechtszekerheid.


Het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (ELI) is verantwoordelijk voor het beleid en de regelgeving van de metrologie.

 

 

Controle van meetinstrumenten


De regelgeving voor metrologie bevat voorschriften voor meetinstrumenten die in de handel worden gebruikt. Denk aan de eisen waaraan het instrument moet voldoen of de omstandigheden waaronder het wordt gebruikt.

Die meetinstrumenten worden gecontroleerd, waarbij wordt vastgesteld of ze aan de wettelijke eisen voldoen. Dit zijn de zogenaamde conformiteitbeoordelingen. Op die manier zorgt de overheid ervoor dat er geen ondeugdelijke apparatuur in de handel komt en dat het meetinstrument correct meet. De organisaties die bevoegd zijn om deze beoordelingen uit te voeren worden door de minister van ELI aangewezen.

Meer rechtszekerheid


De Metrologiewet biedt consumenten en bedrijven meer rechtszekerheid. De energiemaatschappijen zijn bijvoorbeeld verplicht om geijkte meters te gebruiken. Op die manier weten zowel de klant als de energiemaatschappij dat de gemeten hoeveelheid electriciteit juist is.

Vervolgens moet dat wat er gemeten is opgeschreven worden in de juiste meeteenheid. Voor elektriciteit is dat de ampère, en voor lengte is dat de meter. Op die manier kan er beter vergeleken worden.

Beheer van meetstandaarden


De nationale meetstandaarden worden beheerd door VSL om ervoor te zorgen dat meetresultaten (internationaal) met elkaar vergeleken kunnen worden. Dat is onder andere van belang bij het in elkaar zetten van onderdelen. Een in Japan geproduceerde cd moet ook passen in een in Nederland geproduceerde cd-speler. VSL beheert ook een aantal gecertificeerde referentiematerialen. Denk bijvoorbeeld aan referentiematerialen die gebruikt worden om de samenstelling van gas vast te stellen. Gas is een belangrijk product voor Nederland.

Toezicht fraude en oneerlijke concurrentie


De overheid heeft een aantal organisaties aangewezen om te controleren of de voorschriften worden nageleefd. Handhaving van de regels bevordert de bescherming van de consument en behoedt de handel tegen fraude en oneerlijke concurrentie.

Zo houdt Verispect toezicht op de naleving van de Metrologiewet. Het gaat dan bijvoorbeeld om de controle van weegapparaten in winkels. Staatstoezicht op de Mijnen richt zich op toezicht op de vloeistofmeetinstallaties die gebruikt worden op mijnbouwwerken. En de Inspectie voor de Gezondheidszorg is verantwoordelijk voor toezicht op de weegschalen en balansen die gebruikt worden in de medische en farmaceutische praktijk.

 

 

Metrologie in de internationale handel


Vertrouwen is belangrijk in de internationale handel, vooral als de partijen geen direct contact met elkaar hebben. Afnemers willen zeker weten dat de hoeveelheid van het te leveren product klopt bij aflevering.

Om ervoor te zorgen dat Nederlandse bedrijven dezelfde meeteenheden gebruiken als hun collega’s in het buitenland, zijn de wettelijke meeteenheden in de Europese Unie hetzelfde. Uitgangspunt daarbij is het Internationaal Stelsel van eenheden (SI) zoals vastgesteld door de Meterconventie (BIPM). De nationale meetstandaarden bieden herleidbaarheid naar de internationale meetstandaarden.

Het SI-stelsel is bedoeld om wereldwijd dezelfde basiseenheden te gebruiken. Dit moet zorgen voor eerlijke handel en concurrentie en rechtszekerheid. De 7 basiseenheden zijn:

  • lengte: meter (m);
  • massa: kilogram (kg);
  • tijd: seconde (s);
  • elektrische stroom: ampère (A);
  • thermodynamische temperatuur: kelvin (K);
  • hoeveelheid stof: mol (m);
  • lichtsterkte: candela (cd).

 

 

Aanbevelingen voor meetinstrumenten


Daarnaast stelt de Algemene conferentie voor maten en gewichten (OIML) aanbevelingen op voor meetinstrumenten. De Europese Unie houdt daarmee rekening in de EU-richtlijnen.

Bron: rijksoverheid.nl
 

Jouw mening

De industrie heeft een goed beeld van meetonzekerheden van meetsystemen in de praktijk: